• ۳۰ ارديبهشت ۱۳۹۸ – عناوین روزنامه‌های امروز    :   ...
  • ۲سناریو برای اشتغال۹۸    :   ۲سناریو برای اشتغال۹۸/ چرا یک میلیون شغل در کشور ایجاد نشد؟ به گزارش خبرهدف، اشتغال یکی از اولویت‌های نخست دولت در سال ۹۷ بود و در سطوح اجرایی عالی کشور، ایجاد یک میلیون شغل هدف گذاری شد. اما بر اساس گزارش مرکز آمار ایران از نتایج آمارگیری نیروی کار در سال گذشته میزان اشتغال ایجاد شده ۴۶۳ هزار و ۹۲۸ نفر بوده است که ۵۳۶ هزار فرصت شغلی تا هدف اشتغال یک میلیونی فاصله دارد. همچنین، برنامه ششم توسعه کاهش نرخ ۰.۸ درصدی نرخ بیکاری را هدف گذاری کرده بود. نگاهی به آمار نرخ بیکاری نشان می‌دهد که این نرخ در پایان سال ۹۶ میزان ۱۲ درصد و در پایان سال ۹۷ معادل ۱۲.۱ درصد بود. به عبارتی عملاً هدف کاهش ۰.۸ درصدی نرخ بیکاری هم محقق نشد. نکته قابل تأمل اینکه، به رغم عدم هدف گذاری اشتغال یک میلیونی در سال ۹۷، اخیراً در کمیسیون تخصصی شورای عالی اشتغال در تشریح برنامه اشتغال ۹۸ هم ایجاد یک میلیون و ۹۰ هزار فرصت شغلی هدف گذاری شد. در عین حال رئیس سازمان برنامه و بودجه نیز مجدداً چند روز پیش از ایجاد یک میلیون شغل تا پایان امسال خبر داد! همه این آمار و ارقام و وعده‌ها در شرایطی است که کاهش نرخ بیکاری در برنامه ششم توسعه منوط به رشد اقتصادی سالانه ۸ درصد است. در شرایطی که پیش بینی‌های داخلی و حتی بین المللی از جمله صندوق بین المللی پول از کاهش نرخ رشد اقتصادی و سرمایه گذاری در ایران حکایت دارند و اشتغال زایی نیز وابسته به متغیرهای کلان اقتصادی است، اصرار بر ایجاد اشتغال یک میلیونی دور از انتظار و قابل تأمل است. در همین زمینه به منظور بررسی عملکرد شاخص‌های بازار کار و سیاست‌های توسعه اشتغال در سال گذشته و همچنین تشریح برنامه‌های اشتغال در سال جاری با عیسی منصوری معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزیر کار به گفتگو نشستیم که مشروح آن از نظرتان می‌گذرد: آقای منصوری عملکرد تحقق سیاست‌های اشتغالزایی در سال ۹۷ را تشریح کنید. آیا شاخص‌های هدف‌گذاری شده بازار کار محقق شد؟ برای اینکه جامع‌تر به موضوع بپردازیم این طور باید پاسخ داد؛ سال گذشته برای اجرای سیاست‌های اشتغال باید یکسری منابع به عنوان ورودی می‌داشتیم که با اجرای سلسله فعالیت‌ها، خروجی آن دستاوردی به نام اشتغال می‌شد. واقعیت این است که ما اصولاً ورودی نداشتیم جز اینکه در اسفندماه سال ۹۷ مبلغ محدود ۱۳۵ میلیارد تومان ذیل تبصره ۱۸ قانون بودجه تخصیص یافت. در حالی که فقط برای اجرای سیاست‌های فعال بازار کار به عنوان یکی از برنامه‌های اشتغال‌زا حدود ۸۵۰ میلیارد تومان منابع پیش بینی شده و نیاز بود. سایر برنامه‌های اشتغال چطور؟ وضعیت تخصیص منابع مابقی طرح‌ها چگونه بود؟ میزان تخصیص منابع سایر برنامه‌های اشتغال در سال گذشته مانند سیاست «شناسایی رسته‌های منتخب اشتغال‌زا» و «طرح تکاپو» صفر بود و عملاً پرداختی صورت نگرفته است. دستگاه‌هایی که ظرفیت بالایی در اشتغال داشتند مانند حوزه‌های فناوری اطلاعات، سلامت و ورزش و تربیت بدنی از محل منابع عمومی دریافتی نداشتند البته باید شرایط کشور را درک کنیم اما منابع مالی به عنوان یک ورودی برای اجرای برنامه‌های اشتغال موضوع مهمی است که باید به آن توجه کرد. ضمن اینکه یک توافقی با سازمان برنامه و بودجه داشتیم که به صورت سه جانبه اجرای برنامه‌های اشتغال را پیش ببریم که سازمان برنامه و بودجه به عنوان ناظر عالی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به عنوان هماهنگ کننده و دستگاه‌ها نیز در چارچوب و استراتژی مشترک مجری باشند اما از یک مرحله‌ای به بعد این توافق رعایت نشد و هر دستگاهی مستقلاً از سازمان برنامه و بودجه منابعی را به عنوان یارانه سود تسهیلات دریافت کرد. اندک اعتباراتی که پرداخت شد، اثربخشی لازم و مورد انتظار را داشت؟ از نظر ما در این دوره تسهیلات اصولاً اثربخشی ندارند، آن هم به سیاقی که الان در کشور وجود دارد. بنابراین انتظار خیلی بالایی از حوزه اشتغال نداریم؛ ضمن اینکه دستگاه‌هایی که ظرفیت بالایی در اشتغال داشتند مانند حوزه‌های فناوری اطلاعات، سلامت و ورزش و تربیت بدنی از محل منابع عمومی دریافتی نداشتند و فقط برخی دستگاه‌ها مانند وزارت جهاد کشاورزی و وزارت صنعت آن هم فقط ۲۰ درصد از منابع اشتغال را ذیل تبصره ۱۸ دریافت کردند. با این حال می‌توان گفت منابع اشتغال صرف صنعت کارخانه‌ای و کشاورزی شد که لزوماً نمی‌تواند منجر به اشتغال شود. خب این وضعیت ورودی و تخصیص منابع برای اجرای برنامه‌های اشتغال بود که به همین ترتیب فعالیت‌ها محدود شد. قرار بود اجرای سیاست‌های اشتغال توسط دستگاه‌ها با هماهنگی وزارت کار باشد اما بخشی از فعالیت‌ها با توافق‌نامه‌های دو جانبه دستگاه‌ها و سازمان برنامه و بودجه و بدون دخالت وزارت کار اصولاً از کنترل ما خارج شد در عین حال در حالی که قرار بود اجرای سیاست‌های اشتغال توسط دستگاه‌ها با هماهنگی وزارت کار باشد اما بخشی از فعالیت‌ها با توافق‌نامه‌های دو جانبه دستگاه‌ها و سازمان برنامه و بودجه و بدون دخالت وزارت کار اصولاً از کنترل ما خارج شد. عملاً نقش وزارت کار بیشتر به یک ناظر کلی تبدیل شد که باید از دستگاه‌ها گزارش‌گیری و در شورای عالی اشتغال تحلیل می‌کرد و در اختیار اعضا و رئیس جمهور محترم قرار می‌داد. به هر حال دستاوردها در حوزه اشتغال را نمی‌توان صرفاً منوط به نتایج حاصل از برنامه‌های مذکور دانست، بلکه علاوه بر برنامه‌ها و سیاست‌های بازار کار، ما یکسری فعالیت‌ها را با وابستگی کمتر به منابع مالی مانند الگوی جدید مشاغل خانگی و روش تأمین مالی خرد طراحی کردیم و تلاش شد با منابع محدودی که در اختیار بود، سیاست‌های توسعه بازار کار را اجرا کنیم که می‌توانیم آدرس دهیم که دقیقاً در قالب اجرای همین روش‌ها ۴۲۰ هزار شغل در سال ۹۷ ایجاد شد. فرصت‌های شغلی ۹۷ عمدتاً در چه بخش‌هایی از اقتصاد ایجاد شده‌اند؟ بر اساس گزارش مرکز آمار ایران ۴۶۴ هزار اشتغال در سال ۹۷ ایجاد شد که بخش عمده آن در حوزه خدمات و کشاورزی بوده و به دلیل ریزشی که در حوزه اشتغال بخش صنعت داشتیم، سهم فرصت‌های شغلی بخش‌های کشاورزی و خدمات افزایش یافته است. به دلیل اینکه در سال گذشته فضای اقتصادی با محدودیت‌هایی مواجه شد بدیهی است که در این دوره اشتغال بخش صنعت با ریزش مواجه شد و به همین دلیل سهم اشتغال در بخش‌های خانگی، خرد و کوچک که وزارت کار مستقیماً در این حوزه‌ها سیاست گذاری کرد، افزایش یافت وگرنه اصولاً انتظار ما این بود که در دوران رشد، سهم اشتغال بخش صنعت و خدمات مولد بیشتر شود. در بازه زمانی ۹۲ تا ۹۶ سهم بخش اشتغال روستایی از کل فرصت شغلی ایجاد شده هر ساله تقریباً نزدیک به صفر بود اما در سال ۹۷ این سهم به حدود ۲۵ درصد رسیده است؛ البته قبول داریم بخشی از آن اشتغال کم‌کیفیت، اشتغال غیررسمی و خرد بوده است یک نکته مهم اینکه، به دلیل دقت نظر در اجرای برنامه اشتغال روستایی و عشایری، یک اتفاق خوب و قابل توجه در حوزه اشتغال کشور رخ داده است. به رغم اینکه در بازه زمانی ۹۲ تا ۹۶ سهم بخش اشتغال روستایی از کل فرصت شغلی ایجاد شده هر ساله تقریباً نزدیک به صفر بود اما در سال ۹۷ با اجرای برنامه اشتغال روستایی و عشایری این سهم به حدود ۲۵ درصد رسید. معنی این افزایش سهم از نظر ما این است که تسهیلات اشتغال روستایی به تدریج تأثیر خود را گذاشته و منجر به اشتغال شده است. بر اساس داده‌های ما در واقع اشتغال ایجاد شده از طریق تسهیلات اشتغال روستایی در سال گذشته حدود ۱۴۱ هزار نفر بوده است؛ البته این میزان شغل هر چند نسبت به برنامه هدف گذاری شده فاصله دارد اما نشان می‌دهد منابع برنامه اشتغال روستایی و عشایری در جهت درست هدایت شده است. آقای دکتر، اشتغال پایدار و رسمی نکته مهمی است که در این آمار باید مد نظر باشد. چقدر از ۴۶۴ هزار فرصت شغلی ایجاد شده در کل کشور و چه میزان از ۱۴۱ هزار فرصت شغلی مناطق روستایی و عشایری، پایدار و رسمی است؟ پوشش بیمه‌ای این مشاغل چقدر مورد توجه بوده است؟ بله، این موضوع نکته درستی است. نکته‌ای که در خصوص کل اشتغال ۴۶۴ هزار فرصت شغلی ایجاد شده در سال گذشته وجود دارد، این است که بخشی از این فرصت‌های شغلی، اشتغال کم کیفیت، اشتغال غیررسمی و خرد هستند. بله ما می‌پذیریم که در بخش روستایی علی رغم ایجاد این میزان اشتغال که به ریز آمار آن را با کد ملی افراد داریم، اما افراد تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی قرار ندارند. در حال حاضر رویکرد و برنامه‌ای که اتخاذ کردیم این است که این افراد تحت پوشش بیمه روستاییان و عشایر قرار گیرند بنابراین لیست این افراد را در اختیار صندوق بیمه روستاییان و عشایر می‌گذاریم تا به تدریج تحت پوشش بیمه قرار گیرند. معمولاً در دوره‌های رکود یا رشد کم اقتصادی، اشتغال غیررسمی افزایش پیدا می‌کند و نباید از آن به عنوان یک سیگنال منفی یاد کرد. اشتغال غیررسمی هم می‌تواند به بازار کار کمک کند و نباید این کسب و کارها را محدود کنیم بلکه باید به آنها رسمیت ببخشیم از مشاغل بی‌کیفیت و غیررسمی گفتید. چرا سهم این مشاغل در حال افزایش است؟ ببینید به یک نکته باید توجه کرد. یک شغل غیررسمی که به مشاغل فاقد پوشش بیمه‌ای اطلاق می‌شود، لزوماً بی‌کیفیت نیستند اما به هر حال سهم این مشاغل بالا رفته است. فرض کنید یک کارخانه‌ای در استان اصفهان فعال بوده و به دلیل شرایط اقتصادی تعطیل شده است. طبیعتاً فرد بیکار شده این کارخانه یا به روستای خود برای انجام کار کشاورزی بازمی‌گردد که طبیعتاً بهره‌وری کاهش می‌یابد و منابع زیرزمینی مانند آب و خاک به دلیل اینکه خارج از چارچوب مصرف می‌شوند، صدمه می‌بینند، یا اینکه این فرد به سراغ کار خدماتی غیرمولد هدایت می‌شود. به این ترتیب ناخودآگاه این نوع کسب و کارها رونق می‌گیرند. معمولاً در دوره‌های رکود یا رشد کم اقتصادی، اشتغال غیررسمی افزایش پیدا می‌کند که البته لزوماً نباید از آن به عنوان یک سیگنال منفی یاد کرد؛ اشتغال غیررسمی هم می‌تواند به بازار کار کمک کند و نباید این کسب و کارها را محدود کنیم بلکه باید به آنها رسمیت ببخشیم. به هر حال واقعیت شرایط اقتصادی ما این است که سهم اشتغال غیررسمی در حال افزایش است و ما هم باید کمک کنیم اولاً امکان فعالیت در چارچوب سلامت کار را فعلاً به صورت موقت داشته باشند و دوماً باید از رسمی شدن این مشاغل حمایت کنیم که در این زمینه سیاست‌های تثبیت اشتغال، جلوگیری از ریزش نیروی کار و رسمی کردن مشاغل بخشی از برنامه‌های ما است. به موضوع هدف گذاری اشتغال سال ۹۷ برگردیم. سال گذشته مسئولان عالی دولت ایجاد یک میلیون و ۳۳ هزار شغل تا پایان سال را وعده داده بودند اما ۵۴۰ هزار شغل کمتر از این رقم ایجاد شد. مشکل فقط عدم تخصیص منابع بود؟ به هر حال یک تناظری بین رشد اقتصادی و اشتغال باید وجود داشته باشد و نباید آن را نادیده گرفت. منظور من این نیست که وقتی رشد اقتصادی رخ می‌دهد بلافاصله اشتغال ایجاد می‌شود بلکه پیامد نوسانات نرخ رشد اقتصادی معمولاً این است که اشتغال ایجاد نشود و این اتفاق در کشور ما مدام رخ می‌دهد. چرا علیرغم چشم‌اندازی که درباره رشد اقتصادی وجود داشت، ایجاد یک میلیون شغل هدف گذاری شد؟ نکته این است که سازمان برنامه و بودجه و دستگاه‌های اجرایی سعی می‌کنند برنامه ششم توسعه را اجرا کنند. در برنامه ششم توسعه پیش بینی شده که سالانه ۸ درصد رشد اقتصادی داشته باشیم و به همین نسبت محاسبه کردند که ۰.۸ درصد کاهش نرخ بیکاری داشته باشیم. معنی این بحث این است که برای کاهش ۰.۸ درصدی نرخ بیکاری باید در سال یک میلیون شغل ایجاد شود که سازمان برنامه و بودجه به استناد همین پیش بینی برنامه ششم، اشتغال یک میلیونی را هدف گذاری کرد. این هدف گذاری‌ها متأسفانه ناشی از نظام بودجه ریزی کشور است، در حالی که در دنیا مبتنی بر واقعیات بودجه ریزی می‌کنند و صراحتاً در سیاست‌گذاری‌های خود اعلام می‌کنند که ما به دنبال لیستی از آرزوهای خود نیستیم بلکه هدف گذاری واقعی باید داشته باشیم. بنابراین در سند ملی اشتغال مبتنی بر کار شایسته که توسط وزارت کار تدوین شده ما از آرزوها عدول کردیم و مبتنی بر واقعیت‌ها هدف‌گذاری کردیم. شاید خوشایند نباشد اما سیاست‌های کشور باید مبتنی بر ظرفیت‌های کشور هدف گذاری شود. دو سناریو برای اشتغال ۹۸ تدوین کردیم؛ یک سناریو، اشتغال یک میلیون و ۹۰ هزار نفری مشروط به تأمین منابع و رشد اقتصادی است. در سناریوی دوم، پیش بینی مشخصی از میزان اشتغال در سال ۹۸ مبتنی بر واقعیات اقتصادی داریم در برنامه اشتغال ۹۸ هم اشتغال یک میلیون و ۹۰ هزار نفری پیش بینی شده است. چرا با علم به تداوم شرایط و نوسانات اقتصادی، برای سال جاری هم یک میلیون شغل هدف گذاری شده است؟ این هدف گذاری نیز در ادامه تطابق با اهداف برنامه ششم صورت گرفته است هر چند امسال هم با همین روند انتظار اینکه به عدد اشتغال یک میلیونی برسیم نداریم. البته اشتغال یک میلیون و ۹۰ هزار نفری در سال جاری به شرط تأمین منابع پیش بینی شده ۲۵۰۰ میلیارد تومانی کمک‌های فنی و اعتباری، نهادسازی، طرح تکاپو و سیاست‌های فعال بازار کار و ۲۵ هزار میلیارد تومانی تسهیلات و منابع بانکی امکان پذیر است. علاوه بر تأمین منابع، باید قواعد سیاستی حوزه اشتغال هم رعایت شود، اگر نتوانیم قواعد خود را پیاده سازی کنیم قطعاً نمی‌توانیم این میزان فرصت شغلی ایجاد کنیم. با توجه به ملاحظات سال جاری، ایجاد یک میلیون شغل برای سال ۹۸ هم بعید به نظر می‌رسد. ما دو سناریو برای اشتغال ۹۸ داریم، طبیعتاً یک سناریو، اشتغال یک میلیون و ۹۰ هزار نفری مشروط به تأمین منابع و رشد اقتصاد است. علاوه بر این یک سناریوی دیگر نیز برای سال ۹۸ تدوین کردیم که در این سناریو پیش بینی مشخصی از میزان اشتغال در سال ۹۸ البته مبتنی بر واقعیات اقتصاد داریم که هر دو سناریو آماده است و قرار است در شورای عالی اشتغال با حضور رئیس جمهور ارائه شود. در واقع دو سناریو برای اشتغال سال جاری داریم، اگر شرایط اقتصادی همراه با رشد باشد، سناریوی نخست و اگر نوسانات اقتصاد حاکم باشد سناریوی دوم جاری خواهد بود. در شرایط فعلی اقتصاد کشور ایجاد اشتغال خیلی وابسته به وام و تسهیلات نیست و سناریوی دوم نیز همین ویژگی را دارد. بیشتر، قاعده اشتغال و سیاست بازار کار باید اصلاح و اجرا شود. متأسفانه سنت سیاست گذاری کسب و کار و اشتغال در کشور این است که فقط تسهیلات بدهیم؛ در بودجه‌های سالانه نیز به رغم اصرار ما، فضا همچنان به سمت دادن وام سوق داده شده است؛ ما باید سیاست‌های حوزه اشتغال را متناسب با دوران رونق و رکود تنظیم کنیم و در شرایط فعلی، حوزه سرمایه گذاری منجر به اشتغال نمی‌شود شما چند بار به اجرای سیاست‌ها و قواعد بازار کار اشاره کردید. چه موانعی پیش روی شما برای اجرای سیاست‌های اشتغال وجود دارد؟ ببینید در یک دسته بندی کلی دو رویکرد در این حوزه در کشور وجود دارد؛ یک رویکرد که به صورت سنتی و متعارف در کشور وجود دارد و هیچ تغییری هم نکرده است. بر پایه این رویکرد لزوماً باید رشد اقتصادی صورت گیرد تا اشتغال ایجاد شود و برای اینکه شاهد رشد اقتصادی باشیم باید سرمایه گذاری کنیم. بر پایه تفکر سنتی، تنها راه ایجاد اشتغال همین رویکرد است در حالی که ما مؤلفه‌های دیگری هم داریم. یعنی رشد اقتصادی کشور می‌تواند از طریق رشد بهره وری، اشتغال یا سرمایه گذاری باشد. ارزیابی دقیق ما نشان می‌دهد که رشد سرمایه گذاری و نرخ تشکیل سرمایه گذاری در سال‌های اخیر اصلاً روند مطلوبی نداشته است و به ما این سیگنال را می‌دهد که اگر دوباره سرمایه گذاری کنیم و دوباره به مردم به ویژه در صنعت بزرگ کارخانه‌ای تسهیلات دهیم منجر به اشتغال و تشکیل سرمایه نمی‌شود، بنابراین باید روی سایر مولفه‌ها یعنی نرخ بهره‌وری تمرکز کنیم. متأسفانه سنت سیاست گذاری کسب و کار و اشتغال در کشور این است که فقط تسهیلات بدهیم؛ در بودجه‌های سالانه نیز علیرغم اصرار ما، فضا همچنان به سمت دادن وام سوق داده شده است؛ تخصیص منابع محدودی هم که در اسفندماه برای دو حوزه کشاورزی و صنعت از محل منابع تبصره ۱۸ قانون بودجه صورت گرفت به سمت صنایع کارخانه‌ای رفت و لزوماً منجر به اشتغال نمی‌شود. ما باید سیاست‌های حوزه اشتغال را متناسب با دوران رونق و رکود تنظیم کنیم و در شرایط فعلی، حوزه سرمایه گذاری منجر به اشتغال نمی‌شود. ولی همین رویکرد اعطای وام، به گفته خودتان سال گذشته منجر به ایجاد ۱۴۱ هزار فرصت شغلی در روستاها شد… بله اینکه سرمایه گذاری و سیاست تسهیلات دهی در حوزه اشتغال روستایی مؤثر بود کمی متفاوت بود چرا که اصولاً مناطق روستایی طی دهه‌های مختلف به صورت اختصاصی از تسهیلات برخوردار نبودند و هیچ سرمایه‌ای به این مناطق سرریز نشد. در فرایند نظام تسهیلات دهی برای اشتغال در روستاها و مناطق عشایری تمهیداتی فراهم شد که تاحدی موانع رفع شد؛ همچنین نظارت کردیم این منابع انحراف کمتری داشته باشند که ماحصل این سرمایه گذاری باعث اثربخشی در حوزه اشتغال‌زایی شد. در مناطق روستایی نیروی کار، زمین و عوامل تولید وجود دارد و کمبود ما در این مناطق سرمایه گذاری بود و به همین دلیل سیاست وام دهی و سرمایه گذاری در تحقق اهداف اشتغال‌زایی تأثیر مثبت داشت اما همچنان بهره‌وری ما مسئله دارد. اما رویکرد دوم در حوزه اشتغالزایی این است که اصول اقتصادی هدف نیستند بلکه این اصول ابزار رسیدن به هدف هستند که هدف می‌تواند اشتغال باشد. بنابراین الان در این شرایط باید منابع خود را به سمت اشتغال ببریم و این سبک سیاست گذاری خاص خود را دارد که در نظام اجرایی ما آشنایی به این سبک وجود ندارد و به طور بدیهی نسبت به آن مقاومت می‌شود. رویکرد وزارت کار در سیاست‌های بازار کار از نوع دوم است که اشتغال می‌تواند «هدف» باشد و مولفه‌هایی مانند کسری بودجه، بدهی خارجی، نرخ تورم و نرخ ارز یکسری اصول اقتصاد هستند نه هدف؛ اما چون هدف نداریم و فقط به اصول می‌پردازیم معمولاً این اصول دچار نوسان می‌شوند. بحث‌ها و مطالعات دنیا هم همین را نشان می‌دهد که اصول اقتصادی ابزاری برای رسیدن اهدافی مانند اشتغال، رفاه و کاهش فقر هستند و ما از این قواعد فاصله داریم. چرا قواعد سیاست‌گذاری در نظام اجرایی کشور اجرا نمی‌شوند؟ اینکه چرا قواعد سیاست گذاری به درستی اجرا نمی‌شوند به نظر می‌رسد تناظر بین دو رویکرد در کشور است و به طور بدیهی خیلی زمان می‌برد که رویکردهای جدید به تدریج منتقل و تبدیل به نظامات اجرایی شوند. علی رغم اینکه در سال‌های اول نسبت به رویکرد ما مقاومت وجود داشت الان خوشبختانه کارشناسان مرکز پژوهش‌های مجلس وقتی در دوره‌های آموزشی بین المللی در کشورهای در حال توسعه شرکت کردند به این نتیجه رسیدند که این قواعد در دنیا حاکم هستند اما خب زمان زیادی را از دست دادیم. به هر حال هر تغییری نیازمند زمان است و در آن مقاومت هم وجود دارد و این اتفاق درباره کشور ما هم رخ می‌دهد. باید کمک کنیم به تدریج قواعد نظام اجرایی بهبود پیدا کند.
  • ۲۹ ارديبهشت ۱۳۹۸ – عناوین روزنامه‌های امروز    :   ...
  • آخرین وضعیت مسکن در تهران    :   آخرین وضعیت مسکن در تهران + جدول قیمت پس از نوسانات دو ماهه بازار مسکن، دفاتر املاک از توقف رشد قیمت مسکن در هفته‌ اخیر خبر می‌دهند و خطر صعود مجدد را تهدید رکودزای این بازار تلقی می‌کنند.
  • ۲۸ ارديبهشت ۱۳۹۸ – عناوین روزنامه‌های امروز    :   ...
  • خبر مهم رسانه ژاپنی    :   خبر مهم رسانه ژاپنی/ مذاکره ایران و آمریکا : هرگز. خبرگزاری کیودو ژاپن گزارش داد که «محمد جواد ظریف» وزیر امور خارجه ایران یادآورشد کشورش بعد از خروج آمریکا از برجام و اعمال تحریم های اقتصادی علیه تهران، تمایلی برای مذاکره مجدد با واشنگتن در مورد برجام ندارد.
  • چه چیزهایی دست به دست هم داد تا “ستایش” کشته شود؟

    تقدیمی هدف:

    چه چیزهایی دست به دست هم داد تا “ستایش” کشته شود؟/ سهم محیط و منطقه در بروز جنایات فجیع

    cc

    جامعه > آسیب‌ها – یک جامعه شناس و محقق فرهنگ عامه از تاثیرات محیطی به عنوان یکی از عوامل اصلی بروز جنایات نام می برد و از این که در سال های اخیر در این مورد کار میدانی و تحقیقی صورت نگرفته است گلایه دارد.

    خبر تجاوز و قتل کودک شش ساله افغانی که در ورامین زندگی می کرد، شوکه کننده بود و طبیعی بود که اولین اظهارنظرها در این باره، محکوم کردن ماجرا و اعلام حمایت همه جانبه از خانواده قربانی باشد. اما این که چه می شود که یک پسر بچه هفده ساله، بدون سابقه کیفری و دست به یک جنایت چندگانه بزند، چیزی است که می تواند مورد توجه روانشناسان و آسیب شناسان باشد.

    از آن جایی که منطقه ای که در آن جنایت صورت گرفته، منطقه ای جرم خیز است و از همین نوع آسیب، در سال های گذشته در این منطقه دیده شده، می شود به این نتیجه رسید که یکی از عوامل موثر بر بروز جنایت، عوامل محیطی است. در همین رابطه با محمد زینالی، جامعه شناس و محقق به گفتگو نشستیم. او تاثیرات منطقه ای بر بروز خشونت و جنایت را تایید می کند و از این که روی این گونه پرونده ها در سال های اخیر کار میدانی و تحقیقی جدی صورت نگرفته است گلایه دارد.

    مشروح گفتگوی خبرهدف با این جامعه شناس را بخوانید:

    اگر حوادث و جنایات فجیع چند سال اخیر را در کنار هم بگذاریم، به این نتیجه می رسیم که این گونه جنایات در چند منطقه و محله خاص و یا در حاشیه شهرها اتفاق می افتد. حادثه اخیر کشته شدن کودک شش ساله در ورامینی صورت گرفت که قبلا سابقه جنایت در آن کم نبوه و اتفاقا جنایات بزرگی که بیجه و خفاش شب رقم زدند هم در همین منطقه بود. آیا از کنار هم گذاشتن این ها می توانیم به این نتیجه برسیم که محل زندگی در ارتکاب به جنایت تاثیرگذار است؟

    طبق استدلال هایی که اندیشمندان کرده اند، فضا نقش موثری در هویت انسان ها و حتی فهم انسان ها دارد. فهم انسان ها بازنمایی از فضای پیرامون است. فضای اطراف به نوعی هویت ما را تشکیل می دهد. اگر کسی در یک فضای تحقیر شده، در یک معماری بی نظم و آشفته و روان پریش زندگی کند، تاثیر خیلی عمیقی روی شخصیتش می گذارد. از طرفی به خاطر رسانه ای شدن زندگیمان، با یک فضای طبیعی پیرامونی زندگی می کنیم و از طرفی با فضاهای خاصی که از طریق رسانه ها ما را احاطه کرده اند.

    ما به خاطر جذابیت های بصری این فضاهای رسانه ای، دچار دوگانگی های خاصی می شویم. عموم جوانان الان نمی شود گفت فیلم نگاه نمی کنند و در تجربه های جدید بصری معاشرت و مشارکت ندارند. این ها عمدتا وجود دارند خصوصا در مورد مسائل جنسی که تجربه های بصری و فیلم ها.

    نمی شود گفت همه این ها دسیسه است. برخی تجربه های جنسی به صورت هنر در دنیا مطرح شده اند که درست و غلط بودنش بحث امروز نیست. چیزی که به آن می خواهم اشاره کنم این است که این ها به عنوان پدیده های جدید وجود دارند و جوانان ما هم در این تجربه ها مشارکت می کنند. تجربه هایی که آن ها را از زندگی خودشان برمی دارد و می برد به سوی آدم هایی که در این فیلم ها حضور دارند. راه این در فضای پیرامونی خودمان که یک فضای طبیعی و اخلاقی است و کنش های ما در آن انجام می گیرد، کنش هایی که کاملا برای ما چند قطبی است و بدن و فیزیکمان در آن درگیر است.

    فضای طبیعی برای ما ملموس تر است و آن جاست که انرژی های بدن برای ما تاثیرگذارند. آن جاست که می خواهیم تجربه هایی که دیدیم را بازسازی کنیم. در منطقه ورامین و اطراف، زندگی سنتی جریان دارد و در حاشیه این شهر مردم عموما از طبقه های پایین هستند. این فضاهای حاشیه شهر و شهر درجه دو و سه، معماری درستی هم ندارند. این بسیار مهم است اما به آن فکر نمی کنیم. حتی راه رفتن و رسیدن از مدرسه به خانه ما هم در هویت ما تاثیرگذار است. وقتی فضاهایی این چنین مخدوش باشد و ما در فضاهای متنوعی که از طریق تجربه بصری می بینیم تفاوت ها را به هر حال یک جایی حس می کنیم. از طرفی یک نوع اختلال شخصیت فضایی هم وجود دارد. هیچ انسانی نمی تواند در این شرایط شخصیت قرص و محکمی داشته باشد. امکان دارد هر جور تجربه ای را انجام دهد و مرتکب اشتباهاتی شود.

    یعنی مکان زندگی می تواند عامل و یا موثر بر تشدید این اختلال شخصیتی باشد؟

    دقیقا مرتبط است. فضا بخش اعظمی از فهم و درک و شعور ما را شکل می دهد. وقتی ما در دوگانگی قرار می گیریم و دو فضای مختلف تجربه می کنیم، یک سری مشکلات را خواهیم داشت. خصوصا این که فضای پیرامونمان مخدوش است. معماری درستی ندارد یا فضا فقط معماری و ساختمان نیست. فضای ما فضای تعاملی هم هست. فضای پیرامون ما دو نکته دارد. یک سری نشانه ها هستند و دیگری ابزارها. یعنی ما امکاناتی را مثل بدن خودمان داریم و یک سری هم نشانه هایی هستند که ما آن ها را می فهمیم و قابل فهم هستند. مثل گوشه اتاقمان یا حالت چهره دوستانمان. این دو فاکتور برای ما سوژه ادراکی فضا هستند. این ها همگی جنبه ای از فضای ادراکی اطراف ما هستند و اهمیت دارند. ما با همین ها زندگی می کنیم و جز ابزارها و نشانه ها و حالت هایی که می بینیم چیز دیگری برای زندگی نداریم. تجربه ما با تعامل با نشانه ها و استفاده از ابزارها شکل می گیرد. این نشانه ها هستند که در متافیزیک ها ما را با خودش هضم می کند و در همین نشانه ها هست که ممکن است ما را در دوگانگی قرار دهند.

    احتمالا بشود حضور مهاجران در این مناطق را هم موثر دانست. مثلا در ورامین و شهرستان های پایتخت، مهاجران خارجی و داخلی بسیاری زندگی می کنند…

    بله . وقتی که ما به یک منطقه انس پیدا می کنیم و برای ما قدیمی می شود، ما با آن منطقه با نشانه های آشنا برخورد می کنیم و همه چیز برایمان حل شده است و هیچ چیز جدیدی برای ما وجود ندارد. اما وقتی به حاشیه شهرها و یا شهرک هایی که خانه هایش مرتبا اجاره داده می شود، و افراد متفرقه در آن زیاد دیده می شود نگاه می کنیم، می بینیم افراد آن همیشه جدید هستند. انسان ها برای همدیگر کمتر مهم هستند. فضای پیرامون یک فضایی است که انسان ها در آن اصلا شناخته شده نیستند و یک بچه شانزده هفده ساله هم وظیفه ای ندارد که برود همه را بشناسد و مکاشفه ای داشته باشد. طبیعی است که در چنین فضایی یک بچه پانزده شانزده ساله با آن هیجان بالا، با تکانه های بالایی که در رابطه اش با نشانه ها خصوصا در موضوعات جنسی وجود دارد، در مورد یک بچه شش ساله دچار اشتباه می شود و نمی تواند درک کند که این چه کاری بود که کردم. من به عنوان یک کارشناس نمی توانم آن پسر ۱۷ ساله را مقصر بدانم. به نظر من ساختمان ها، فضاها، تنوع ها، تکثرها، در این قضیه بسیار نقش دارند.

    ما نتوانستیم برای این انسان ها، برای فضاهایشان یک شرایط انس ایجاد کنیم. انس است که به انسان ها ارامش می دهد. انس است که به انسان ها یک فضای پیرامونی پایدار و آرامبخش می دهد. ما باید همسایه ها را برای همدیگر بشناسانیم. این کار را نمی کنیم. به نظر من زندگی شهری امروز برای این که حقوق و حس شهروندی و فهم شهروندی شکل بگیرد، اولویتش شکل گرفتن روابط همسایگی است. روابط همسایگی را در شهرک ها و در حاشیه شهرها نداریم. تنوع این جا زیاد است. خصوصا در جاهایی که قومیت ها وجود دارند، روابط بیشتر بر اساس روابط ژنی و خویشاوندی است. این هم یک نوع همسایگی دیرین است. ولی در شهرها با این همه تنوع همسایگی های قدیمی و تفاوت های ژنی باید کاری برای انس انسان ها با فضای پیرامون انجام دهیم.

    فضای پیرامون بسیاری از آدم هایی که رد و بدل می شوند بخش اعظمی از فضای پیرامون آدم ها را شکل می دهند. به همین دلیل چنین اتفاقاتی برای ما روشن می کند که فضاهای مخدوشی داریم. و انسان های تازه بالغ که وظیفه شان این نیست که فضاهای پیرامونی را صددرصد درک کنند و برخورد نامناسبی با آن ها دارند، این ها مقصر نیستند. علی الخصوص اوج قضیه را در بخش ملی می بینیم. می بینیم در اینجا همسایگی مان با افغانی ها در تهران هیچ کاری نکرده است. ما نتوانستیم در این همه سال با کسی که همزبان ماست ارتباط درستی برقرار کنیم. ما به این خاطر که غرق اندیشه های تقسیم بندی جغرافیایی شده ایم، و فکر می کنیم که نقشه ایران فقط می تواند برای ما همدلی ایجاد کند، نتوانستیم کسانی که از قومیت دیگر با ما زندگی می کنند را قبول کنیم.

    مشکلات از شهرسازی هم هست. مهندس های ما فقط ابزاری کار کرده اند. به نشانه ها توجه نکرده اند. ما باید در شهر خلق فضای مانوس داشته باشیم. آجر باید از ابزار به نشانه تبدیل شود. رابطه ما با فضای شهری رابطه اخلاقی نیست. رابطه انسانی که در آن نشانه ها اهمیت دارند و درک پیرامون برای انسان ها اهمیت دارد، رابطه خوبی نبوده است.

    در مورد تاثیر محیط بر افزایش خشونت های فردی و اجتماعی بگویید. در این حادثه، یک پسر ۱۷ ساله بدون هیچ سابقه کیفری سه جنایت را توامان انجام می دهد که نشان از خشونتی بی حد و حصر دارد. این خشونت چه طور یک جا جمع شده و به این شکل بروز پیدا کرده است؟

    من می خواهم در اینجا یک پارامتر را مطرح کنم که شاید زیاد گفته نشده باشد. می خواهم بگویم ما در جوان هایمان یک حجم عظیمی از انرژی را داریم. انسان ها دارای درک و شعور هستند و همبستگی با محیط دارند. همیشه امکان خطاهای این چنینی را ندارند و خودشان را کنترل می کنند. اما امکان دارد در برخی افراد این کنترل از دست برود. بستگی به تجربه و حالت آن روز فرد دارد و نمی توان همه چیز را به گذشته ربط داد. شاید آن روز آن فرد قدرت تحمل انرژی اش را نداشته و با اولین ابزاری که به دست آورده ، خواسته اش را اجابت کرده.
    سال های سال است که بدن همه جوان های ما به انرژی های فوق العاده بالا مسموم است. همه شکلات ها و تنقلات سنتیمان از بین رفته. دم دستی ترین خوراکی هایمان حاوی قهوه و کاکائو است. ببینید چه می خورند این بچه ها. و روز تا شبشان با نوشابه و شکلات می گذرد. چیزهایی که مسمومیت غذایی ایجاد می کند. اما این چیزها دیده و شنیده نمی شود. این تغذیه ناسالم باعث می شود که انرژی بدنی بچه های ما بالا برود. بچه های ما اکثرا بیش فعال هستند. بچه هفت هشت ساله این را نشان می دهد با تقلا کردن اما وقتی بزرگتر می شود، بچه نمی تواند برود بالای یک بلندی و از درو دیوار بپرد. همه بچه ها حجم عظیمی از انرژی دارند. ما در دعواهای خیابانی، در تجربه هایی که در مکالمه ها وجود دارد یا در مسابقات ورزشی این حجم بالای انرژی را می بینیم. خصوصا انرژی در این دوران مخلوط با غریزه جنسی و تخیلات جنسی است.

    در این شرایط چقدر می شود انتظار داشت نوجوان خودش را کنترل کند؟ در شرایطی که نوجوان تجربه فضایی دارد و در شرایط بالا قرار می گیرد، بتواند یک بچه شش ساله را بفهمد؟

    متاسفانه در این مورد هم چیزی شده که در شرایط بالا، دست به اشتباه زده و جنایتی را رقم زده. اشتباهات بعدی این فرد هم نشان می دهد که حجم عظیم پشیمانی از اشتباه اول در این فرد به وجود آمده. روانکاوها در مورد جنایتکارهایی که جنایت های چندگانه دارند تحقیقات فراوانی کرده اند که چرا وارد این موضوع می شوند. به این نتیجه رسیده اند که یاس اولیه می تواند باعث این کار شود. یعنی آن بچه تقاص نشانه بودنش را پس داده و تقاص ناشناخته بودنش را در اجتماع پس داده. آن تقاص مربوط به یک بدن شش ساله نیست؛ تقاص برای همه افرادی است که آن بچه نماینده آن است. همه افرادی که محیط ناپایدار و ناسالم و نامانوس را ایجاد کرده اند و برای بهبود آن کاری نکرده اند. تقاص گناه معماری و حاشیه نشینی را پس می دهد.

    ما در سال های گذشته یک کار میدانی خوب در مورد حاشیه نشینی و زندگی مهاجرها ندیدیم. اما این کار در غرب انجام شده است. جامعه شناسی شهری که یک رشته بین رشته ای جامعه شناسی و معماری است در ایران گرایش به حساب نمی آید. متخصص ندارد. کار میدانی روی مناطق خاص صورت نگرفته است.

    ما فکر می کنیم علم مدرن ضرورت ندارد. این اتفاق ها برای ما نشانه هستند و دارند حرف می زنند. ماجرای بیجه و خفاش شب برای ما حرف زدند ولی ما آن را نشنیدیم. خداوند در قرآن در مورد نشانه ها تذکر داده. همه نشانه ها که گل و بلبل نیستند. برخی نشانه ها برای ما تذکر است. ما باید روی نشانه ها تدبیر کنیم. که توجهی به اتفاقاتی که می افتد نمی کنیم و از کنار آن می گذریم.
    گاهی اوقات یک سری منطق های قدیمی داریم که به اتفاقات جدید تعمیم می دهیم و کمتر پیش آمده حوادثی که پیش آمده را بررسی کنیم ببینیم چه اتفاق جدیدی در حال رخ دادن است. پرونده های جنایی کمتر رویش کاوش می شود. برای مثال روی این پرونده، باید جامعه شناس ها و روانشناس ها کاوش کنند و زندگینامه این پسر را بررسی کنند. ولی مکتوم و مخفی است و اجازه نمی دهند روی این پرونده های حوادث کار کنیم. ما باید روی پرونده های حوادث به عنوان نشانه هایی که می شود روی آن ها فکر و کار کرد، وقت بگذاریم. این ها پروژه های آموزنده ای هستند که پنهانکاری از ما در آینده گران تمام می شود.

    gps1

    مطالب مرتبط :

    ۲۵ ارديبهشت ۱۳۹۸ –  عناوین روزنامه‌های امروز

    ... مطلب کامل

    جنجال بالا گرفت، اسپانیا از گروه ضربت آمریکا در خلیج فارس خارج شد

    جنجال بالا گرفت، اسپانیا از گروه ضربت آمریکا در خلیج فارس خارج شد وزیر دفاع اسپانیا دستور داده است تا یک فروند ناوچه این کشور از گروه ضربت به رهبری آمریکا در خلیج فارس خارج شود. مطلب کامل

    ۲۴ ارديبهشت ۱۳۹۸ –  عناوین روزنامه‌های امروز

    ... مطلب کامل

    حسن روحانی آخرین رئیس‌جمهور؛ شایعه به واقعیت نزدیک می‌شود؟

    به گزارش خبر  هدف:تغییر شکل نظام سیاسی یک پیش‌نیاز مهم دارد و آن اصلاح قانون اساسی است که در این چند وقت از آن زیاد سخن به میان آمده است و دیگر مانند گذشته یک تابو شمرده نمی‌شود. در واقع اصلاح قانون اساسی در شرایط کنونی می‌تواند دو وجه داشته باشد یا کلی یا جزئی باشد. اگر بنای موافقان اصلاح قانون اساسی اصلاح کلی این قانون باشد، احتمالا همان تغییر ... مطلب کامل

    جزئیات جلسه فعالان سیاسی باروحانی

    جزئیات جلسه فعالان سیاسی باروحانی/اعتراضات به «ناکارآمدی دولت».عبدالحسین روح الامینی رئیس خانه احزاب به تشریح کامل جلسه شب گذشته فعالان سیاسی با رئیس جمهور پرداخت. مطلب کامل

    واریز سبد کالای رمضان به حساب ۲ میلیون خانوار

    معاون حمایت و سلامت خانواده کمیته امداد از واریز سبد کالای نقدی به بیش از ۲ میلیون خانوار تحت حمایت این نهاد خبر داد و گفت: میانگین رقم واریزی برای خانوارهای مددجویان ۲۰۰ هزار تومان است. مطلب کامل

    ۲۲ ارديبهشت ۱۳۹۸ -عناوین روزنامه‌های امروز

    ... مطلب کامل

    ابلاغ افزایش حقوق بازنشستگان ابلاغ

    محمدباقر نوبخت، رئیس سازمان برنامه و بودجه، مرحله سوم همسان‌سازی حقوق بازنشستگان همراه با جدول افزایش حقوق ۲۴ تا ۴۰ درصدی را ابلاغ کرد. مطلب کامل

    ۲۱ ارديبهشت ۱۳۹۸ –  عناوین روزنامه‌های امروز

    ... مطلب کامل

    تحریم ها می تواند ایران را پای میز مذاکره بکشاند؟

    ویلیام برنز، رئیس کارنگی اهدا برای صلح بین الملل می گوید اعمال فشار تنها زمانی جواب می دهد که با یک سری «اهداف واقع گرایانه» در ارتباط باشد و «۱۲ مورد خواسته پومپئو از ایران» واقع گرایانه نیست. مطلب کامل

    نوشتن دیدگاه

    شما میتوانید از تصاویر مخصوص خود در قسمت نظرات استفاده نمایید برای اینکار از وب سایت آواتارکمک بگیرید .

  • برچسب

    000 000 33 000 نمودار تغییر قیمت سمند سورن ELX سال . کد 57511 سمند سورن ELX توربو . کد 58201 39 000 نمودار تغییر قیمت وانت آریسان دوگانه‌ سوز . کد 16401 سمند SE . کد 57310 28 500 آنلاین قیمت انواع ارز در بازار تهران ( تومان ) آنلاین قیمت سکه ( ریال آنلاین قیمت طلا و نقره ( ریال ) آنلاین میانگین نرخ خرید و فروش ارز در صرافی ها اجتماعی اخبار استقلال اقتصاد انلاین ایران خودرو ایران خودرو نام خودرو قیمت بازار ( تومان ) قیمت کارخانه ( تومان ) بازارها و شاخص های مالی مرتبط تابلو آنلاین قیمت انواع ارز در بازار تهران ( تومان ) تابلو آنلاین قیمت سکه ( ریال ) تابلو آنلاین قیمت طلا و نقره ( ریال ) تابلو آنلاین میانگین نرخ خرید و فروش ارز در صرافی ها ( سنا ) خبر خبرهدف خبرگزاری خبرهدف دانلود دولت رئیس جمهور سایپا نام خودرو قیمت بازار ( تومان ) قیمت کارخانه ( تومان ) فروشگاه وردپرس قیمت سکه قیمت طلا و نقره مجلس مدیران خودرو نام خودرو قیمت بازار ( تومان ) قیمت کارخانه ( تومان ) نام خودرو قیمت بازار ( تومان ) قیمت کارخانه ( تومان ) نرخ ارز نرخ ارز مرجع بانک مرکزی وردپرس فارسی ورزش ورزشی پارس خودرو نام خودرو قیمت بازار ( تومان ) قیمت کارخانه ( تومان ) پرسپولیس کارمانیا نام خودرو قیمت بازار ( تومان ) قیمت کارخانه ( تومان ) کاریکاتور کرمان خودرو نام خودرو قیمت بازار ( تومان ) قیمت کارخانه ( تومان ) گروه بهمن نام خودرو قیمت بازار ( تومان ) قیمت کارخانه ( تومان )
  • پرتال خبری،تفریحی،موزیک،دانلود،نرم افزار هدف

    پرتال خبری،تفریحی،موزیک،دانلود،نرم افزار هدف

    طراحی توسط : طراح وب دات کام www.taraheweb.com

    تمام حقوق مادی و معنوی برای سایت خبر هدف محفوظ است و نقل مطالب با ذکر منبع بلا مانع است.

    تلفن: 850 550 33 ایمیل: info@khabarhadaf.ir

    تمام حقوق این سایت برای © 2019 خبر هدف. محفوظ است.